Wat is een Voorzorgcirkel?

Een voorzorgcirkel gaat over omzien naar en zorgen voor elkaar.  
Het maakt ondersteuning door mensen in de buurt minder vrijblijvend en tegelijkertijd wordt het laagdrempeliger om hulp te vragen. Want hulp vragen én aanbieden vinden veel mensen moeilijk. Door het via een voorzorgcirkel te organiseren weet je dat de anderen zich hebben verbonden aan het geven en vragen van hulp.

Wat is het doel van een voorzorgcirkel?

Een voorzorgcirkel vergroot de zelfredzaamheid van mensen, maakt dat ze langer zelfstandig in hun buurt kunnen blijven wonen en gaat eenzaamheid tegen. Een voorzorgcirkel verlicht ook de druk op de professionele zorg en mantelzorg. En als er wél professionele hulp nodig is, wordt dat eerder gesignaleerd.  
Voorzorgcirkels versterken de sociale cohesie en passen dan ook naadloos in het bouwen aan  een zorgzame buurt. 

Hoe werkt een voorzorgcirkel?

Een voorzorgcirkel werkt als een klein, praktisch steunnetwerk met heldere afspraken wat iedereen (wel en niet) kan doen, en je spreekt af hoe je blijft volgen of het nog klopt. 

Elke buurtbewoner kan, met of zonder hulp van professionals een voorzorgcirkel oprichten. Essentieel is het aanstellen van twee ‘verbinders’ die vraag en aanbod coördineren. Dit versterkt de buurtband en biedt een vangnet. 

Een voorzorgcirkel starten in zes stappen

1. Neem initiatief 
   Start als buurtbewoner, of met ondersteuning van een welzijnsorganisatie of woningcorporatie. Inwoners in Gelderland kunnen de Leefbaarheidsalliantie Gelderland gratis om advies en ondersteuning vragen. 
2. Organiseer een buurtbijeenkomst 
   Nodig buurtbewoners uit in de directe omgeving (loopafstand). 
3. Inventariseer: 
   Breng in kaart welke diensten mensen kunnen aanbieden en waar behoefte aan is (bijv. klusjes, vervoer, hond uitlaten). 
4. Stel verbinders aan 
   Wijs twee personen aan die het overzicht houden, vraag en aanbod matchen, en optreden als aanspreekpunt. 
5. Maak afspraken 
   Leg vast dat deelname vrijwillig is, maar wel op basis van vertrouwen (omzien naar elkaar). 
6. Kies een communicatiemiddel 
   Gebruik eenvoudige middelen zoals een app-groep of een telefooncirkel.

Door duidelijke afspraken te maken en regelmatig te checken hoe het gaat, ontstaat er rust: iedereen weet wat van hem of haar verwacht wordt en niemand hoeft alles alleen te dragen. 

Bij ingewikkelde vragen kunnen de verbinders contact opnemen met professionele zorginstanties in de buurt of met vrijwilligers buiten de Voorzorgcirkel die vervolgens contacten hebben met professionele zorg.  

Waar komt het concept van de voorzorgcirkel vandaan

Voorzorgcirkels zijn ontwikkeld door psycholoog Henk Geene om de ‘zilveren reserve’– vitale ouderen die iets voor een ander willen betekenen – in te zetten. Doelgroep zijn in eerste instantie ouderen. Maar er zijn natuurlijk genoeg jongere mensen die hulp willen bieden, of een bepaalde periode in hun leven zelf hulp nodig hebben. Het initiatief wordt vaak ondersteund door lokale welzijnsorganisaties of gemeenten.

Een voorzorgcirkel in jouw wijk, dorp, gemeente

Organisaties en gemeenten die geïnteresseerd zijn in het versterken van buurtkracht en eigenaarschap van inwoners, kunnen altijd contact opnemen om verder te praten. Spectrum werkt in allerlei projecten aan het anders organiseren van de zorg. Participatie en eigenaarschap van inwoners zijn in onze visie onmisbare elementen.  

De domeinen zorg, welzijn en wonen zijn op dit moment gescheiden werelden. In het leven van de mensen waar het aanbod voor bestaat, is dit echter nooit zo. Voor Spectrum gaan fysiek en sociaal hand in hand, omdat wij vraagstukken altijd integraal benaderen.  
Hoe wij daaraan werken? Lees de praktijkverhalen over het bouwen aan een zorgzame buurt in Beneden Leeuwen of de nieuwe benadering van zorgvragen volgens de principes van Reablement in Apeldoorn. 

Ook inwoners die initiatief willen nemen kunnen bij Spectrum terecht. Spectrum is namelijk partner in de Leefbaarheidsalliantie Gelderland en geeft gratis advies en ondersteuning aan inwoners die de leefbaarheid in hun dorp of wijk willen versterken. De Leefbaarheidsalliantie is lid van Nederland Zorgt Voor Elkaar, vereniging van regionale en stedelijke netwerken van zorgzame gemeenschappen. Dat zijn bewonersinitiatieven die zich bezighouden met activiteiten rond welzijn, zorg en wonen.