Waarom ik zo weinig zin heb om AI te gebruiken | Spectrum & AI

Oefenen met AI? Ik schuif het steeds voor me uit om er serieus tijd aan te besteden. Ik zie heus wel in dat AI goed kan helpen met samenvatten, analyseren, gegevens vergelijken. Maar naast alle kansen, zijn er twee redenen – en misschien kan ik ze beter bedreigingen noemen – die mijn weerstand voeden: gebrek aan kennis en gebrek aan saai werk.

Hoe controleer je kwaliteit als je niet weet wat dat is

Ik houd het bij mezelf, ik ben tekstschrijver. Dat kan AI ook. Soms zijn de resultaten goed. Ik las over een experiment waaruit bleek dat lezers niet goed konden onderscheiden of een roman door een levende auteur was geschreven of door AI gegenereerd. En in mijn eigen team zag ik een paar heel creatieve voorbeelden, gemaakt met hulp van AI. Maar AI maakt ook rare uitglijders, valt in herhaling en verpakt het gebrek aan nieuwe inhoud in wollige taal. Dus je moet het resultaat altijd controleren. Dat kan ik, al kost het soms veel tijd om zo’n nét niet goede tekst te redigeren.

Maar hoe doet de student van vandaag en morgen dat? Hoe verbeter je een tekst als je er nooit meer een zelf schrijft? Hoe beoordeel je of de tekst goed is en, nog veel moeilijker, hoe verbeter je die dan? Want hoe heb ik het vak geleerd? Van een paar goede docenten en daarna vooral heel veel doen, heel veel redigeren en heel veel kritische feedback incasseren van scherpzinnige meelezers. Omdat ik gemotiveerd was om beter te worden.

Scheppingsdrang

AI kan het werk in een fractie van de tijd die ik er voor nodig heb. Ik ben niet zo’n snelle schrijver en dat komt omdat ik al schrijvend nog afwegingen maak over de invalshoek, verbanden scherp stel, verhelderende voorbeelden zoek en pakkende metaforen bedenk. Het is heerlijk als dat proces op dreef is: dan voel ik mijn hersens kraken, inzichten scherper worden en een verhaal inzichtelijk worden voor wie het maar wil lezen. De tijd vliegt ongemerkt voorbij.
De tijd die daaraan voorafgaat is vaak moeizamer: zoeken, niet weten, broeden tot het idee vorm aanneemt. Het lijkt vermorste tijd zolang er nog niets uit mijn vingers komt en ik de klus vooruitschuif. Maar het komt altijd goed.

Overspannen wegens te veel tijd

Men noemt als groot voordeel dat AI zoveel tijd bespaart en zo efficiënt is. Maar wat doe je dan met al die extra tijd? Die vraag puzzelt mij enorm. ‘Ja’, hoor ik de AI-knuffelaars in mijn omgeving zeggen, ‘de saaie klussen laat je door AI doen en de tijd die vrijkomt, besteed je aan de échte gesprekken die ertoe doen.’ Mij lijkt dat een goed recept om in de laatste jaren van mijn werkende leven alsnog overspannen te raken.

En dan zie ik mijn brein voor me, dat dagelijks oververhit raakt. Omdat het voortdurend kwaliteit moet voortbrengen en intense gesprekken voert. Alles moet sneller, omdat het sneller kan. De saaie geestdodende klusjes waarbij je je gedachten de vrije loop kunt laten gaan zijn verleden tijd. En ik vermoed dat mijn werkgever Spectrum me niet zal gaan betalen om uit het raam te kijken of een beetje contemplatief te gaan schoffelen bij De Herenboerderij.

Dus moet ik nog meer Pilateslessen gaan volgen om mijn mind & body in balans te brengen. Dagelijks in plaats van wekelijks gaan dippen om mijn overkokende brein af te koelen.

Deze twee bedenkingen spelen al maanden door mijn hoofd en versperren elke weg naar mijn motivatie om AI te gaan gebruiken. Maar misschien ken jij een olifantenpaadje?