Met intervisie wordt anders denken ook anders doen

Reablement is een betrekkelijk nieuwe aanpak en denkwijze waarvan professionals in eerste instantie het gevoel kunnen hebben dat het weinig nieuws brengt. Schijn bedriegt. Bij reablement is het vertrekpunt ‘wat is voor u kwaliteit van leven en op welke manier kunnen we daar aan bijdragen?’ En als ‘betekenisvol leven’ de startvraag is, dan is het gevolg dat mensen niet automatisch zorg krijgen als ze een zorgvraag indienen. Want zorg is lang niet altijd het beste antwoord op een hulpvraag.

IJsje eten

Zo kan het gebeuren dat je binnenkomt bij een mevrouw die hulp heeft aangevraagd bij het douchen. En dat zij, als je ándere vragen stelt, zegt: “Eigenlijk vind ik dagelijks douchen niet zo belangrijk. Ik red me prima bij de wasbak. Maar ik zou wel heel graag weer stabieler lopen en mijn angst om opnieuw te vallen kwijtraken. Want ik mis het ontzettend om zelf naar het winkelcentrum te kunnen gaan. Op een moment dat ik daar zelf zin in heb.”
Wat deze mevrouw écht hielp? Dat ze behalve een stevig traject met de fysiotherapeute het telefoonnummer kreeg van een goede kapper aan huis. Er weer netjes uitzien en dan op een mooie dag een ijsje gaan eten, is voor haar van zoveel meer waarde dan een blinkend gepoetst huis of schone voeten.

Mindset

Simpel he? Wat is er nou ingewikkeld aan? Meer dan genoeg! En daarom was het zo effectief om hier met de professionals uit zorg en welzijn in intervisiebijeenkomsten bij stil te staan. Natuurlijk zijn deze professionals gewend geraakt om de regie bij de cliënt te laten. Niet overnemen wat iemand zelf kan.
Maar een zorgverlener is óók heel erg gewend om zorg te verlenen als dat gevraagd wordt. Die mindset verandert niet zomaar en het is ook heel lastig om je daar in je eentje van bewust te worden. Intervisie met collega’s geeft erkenning, herkenning en vervolgens ruimte voor verandering

Van solistisch naar samen

Bij de intake van een hulpvraag ga je volgens de werkwijze van reablement als wijkverpleegkundige samen met de fysio, ergotherapeut of iemand van welzijn op gesprek bij de cliënt. Dat is nieuw voor hen. Zorgprofessionals zijn gewend aan autonomie. Ze verstaan hun vak en werken veel alleen. En nu ’moeten’ ze veel meer samen, met andere disciplines. Ook dat is voor sommigen ongemakkelijk of omslachtig.
Een mooi effect van intervisie is dat je elkaar over lastige casussen bevraagt en vertrouwd raakt met elkaar. Op dat moment worden de lijnen veel korter. Je weet wat je aan elkaar hebt, ontdekt hoeveel de ander kan toevoegen en went eraan om met z’n allen in hetzelfde systeem de vorderingen en ontwikkelingen bij te houden.

Maar ik vind eigenlijk

Ten slotte kunnen je eigen normen en aarden ook aardig in de weg zitten. Kun je accepteren dat iemand de hoop opgeeft? Er geen zin meer in heeft en niks wil? En het niets kan schelen dat het huis vervuilt? Waarom irriteert het jou als een cliënt weigert om zelf te leren die steunkousen aan te trekken met die rottige steunkoushulp? Het vraagt lef om die normen nader te inspecteren. Het raakt een diepere laag in jezelf en vereist onderling vertrouwen om ze tegen het licht te houden.

En dan zie ik dat mensen soms onder flinke tijdsdruk werken. Al bij de intake en ook later in het traject. Zij weten precies hoe lang die wachtlijst is. Voel dan maar eens de rust om een beter gesprek te voeren en een laagje dieper te graven naar wat er nu echt toe doet voor iemand. En ook dat is iets wat uit de intervisie naar voren komt: ruggensteun van leidinggevenden is een randvoorwaarde om gedrag te kunnen veranderen.

De opbrengst

Het reablement traject laat mooie resultaten zien. In 74% van de honderd trajecten is de afhankelijkheid van thuiszorg voorkomen, verminderd of gestopt. Maar vanuit mijn perspectief als intervisor ben ik vooral blij dat ik een sterk aanjaagteam zie staan, met mensen die elkaar vertrouwen en samenwerken, door alle disciplines en organisaties heen.