Aan de slag met reablement

Dat vraagt soms om pionieren. Gewoon beginnen met elkaar. Ja, dat is spannend. En nee, dat gaat niet altijd lekker samen met projectlogica. De aanpak vraagt bovendien om structurele financiering in plaats van tijdelijke. En samenwerken door domeinen heen is soms best lastig. Maar als we wachten tot alles perfect geregeld is, gebeurt er niets.

Reablement vraagt: ‘Wat wilt u zelf weer kunnen?’

In Apeldoorn werkt een team in de wijk vanuit één startvraag: Wat wilt u zelf (weer) kunnen? Het is een vraag naar kwaliteit van leven. Wat motiveert om iets (weer of met aanpassingen) te leren? Vanuit het reablement gedachtegoed: stap voor stap opbouwen wat wél kan. Niet overnemen, maar oefenen en evalueren. En niet op elke vraag is zorg het goede antwoord, dus waar nodig welzijn aanhaken!

Resultaat: zelf naar de supermarkt lopen

In 2025 doorliepen 100 inwoners, in het kader van ‘langer zelfstandig’ een reablementtraject. Reablement zet mensen (weer) in hun kracht. Inwoners herwinnen concrete vaardigheden voor een zelfstandig leven. In 74% van de trajecten is de afhankelijkheid van thuiszorg voorkomen, verminderd of gestopt. Maar het belangrijkste resultaat is kwaliteit van leven. Kleine genoegens die veel voor iemand betekenen. Weer naar het zangkoor kunnen. Samen schaken. Een maaltijd in het buurthuis. Zelfstandig naar de supermarkt lopen.

Een hulpvraag is niet altijd een zorgvraag

Wat mij vooral opvalt: deze aanpak kijkt verder dan de eerste hulpvraag. Een aanmelding voor douchen of steunkousen blijkt regelmatig te gaan over iets anders. Er speelt eenzaamheid, angst of overbelasting van een mantelzorger. Juist door welzijn en mantelzorgondersteuning al aan de voorkant te betrekken, voorkom je dat kleine problemen later grote zorgvragen worden. En ergo/fysio helpen om persoonlijke doelen van de inwoner haalbaar te maken.

Als dit is wat we bedoelen met preventie, dan hoort dit geen project te zijn maar een werkwijze. Wat vind jij?

Niet meteen alles willen oplossen voor een ander

In Apeldoorn hebben Vérian, Zorggroep Apeldoorn, De Kap, Stimenz, Thuiszorg Beers en gemeente Apeldoorn reablement in de wijk omarmd. Het groeit stap voor stap.In mijn rol als projectleider heb ik zelf ook moeten afleren om te snel in oplossingen te schieten: reablement is niet overnemen, maar samen oefenen, evalueren en volhouden. Daarom doe ik nu bewust een stap terug en laat ik het project los: de basis staat en het team kan dit zelf verder organiseren. We zijn er nog niet, maar de eerste resultaten zijn veelbelovend en laten zien dat het werkt.